JOS VAN DER LANS - WEBLOG / TWITTER

Via twitter (@josvanderlans, sinds oktober 2010) en onderstaand weblog (sinds augustus 2004) kunt u op hoogte blijven van artikelen en columns die ik schrijf, van gebeurtenissen waar ik bij ben geweest, van observaties die ik doe, van meningen die in mij opwellen, of van andere persoonlijke wetenswaardig-heden.

Het kan van alles wat zijn en het is ook sterk afhankelijk van hoe druk ik het heb.



.

Reacties worden enorm op prijs gesteld. Stuur een email naar: info©josvdlans.nl

weblog - januari 2023
Tjonge, jonge.... zijn we nu echt gek aan het worden?
Essay ’Ontsnappen aan aanbesteden’ bijna af. Lancering 17 januari!
De opmaak vordert, de voorkant is nu af, met een politiek correct divers gezelschap. Dinsdag 17 januari is het essay online te vinden op de website van Movisie, waar het als gratis pdf beschikbaar zal zijn. Een papieren versie zit er niet in, mogelijk verschijnt er later nog een ingekorte versie bij uitgeverij Van Gennep. De gesprekken daarover lopen nog.


Bijdrage aan Liber amicorum voor Tof Thissen
Op 2 december 2022 organiseerde het UWV in Den Bosch een symposium ter gelegenheid van het afscheid van Tof Thissen als directeur van het UWV Werkbedrijf. Tof heeft daar zeven jaar gewerkt en gaat voor de laatste jaren van zijn arbeidszame leven op zoek naar - zoals dat heet - ’een nieuwe uitdaging’. Pieter Hilhorst en ik hebben veel met hem samengewerkt, reden waarom we met veel genoegen ingingen op de uitnodiging om een bijdrage te leveren aan het Liber amicorum dat hij op 2 december op het afscheidssymposium kreeg overhandigd. Hieronder de eerste twee alinea’s van onze bijdrage.
’Het was een wonderlijke ervaring. Een van ons (Jos) installeerde een paar jaar geleden de app Strava op zijn telefoon. Strava is een sportieve app waarmee je wandelingen kunt registreren. De app houdt onder meer de afstand bij, slaat de route op en klokt de duur van de wandeling. En het resultaat kan je vervolgens delen met vrienden en bekenden. Hoe het mogelijk is, zal altijd wel een raadsel blijven, maar nadat hij de eerste wandeling had geregistreerd, ontving hij het bericht dat Tof Thissen hem ‘kudos’ had gegeven. Kudos bleken de duimpjes van Strava te zijn en Tof Thissen had het de moeite waard gevonden om blijk te geven van zijn waardering voor de geleverde prestatie (7 km in vier uur tijd, inclusief terras!). Sindsdien gaat er geen wandeling voorbij of Tof trakteert Jos op welverdiende kudos.
In zekere zin is dit Tof Thissen ten voeten uit. Tof is wat ze in de softe sector een mensenmens noemen of in gewone-mensen-Nederlands: een ontzettend aardige, vrolijke en attente man met wie het moeilijk ruzie maken is. Op Wikipedia wordt hij een ‘Limburgse charmeur’ genoemd. Wij hebben voor deze bijdrage driftig gespeurd naar mensen die een onvertogen woord over Tof zouden willen zeggen, maar zelfs als wij beloofden dat onder fictieve naam te doen is het ons niet gelukt iemand te vinden. Zelfs Jos van Rey, de bestrafte onderkoning van Roermond met wie Tof in zijn wethouderstijd de politieke degens kruiste, had geen fout woord voor hem over, ook niet toen wij hem daar een niet onaanzienlijke beloning voor in het vooruitzicht hadden gesteld.’
Klik hier voor de volledige bijdrage.
Levensbeschrijving Paul Kuijpers in Biografisch Portaal Sociaal Werk
Paul Kuijpers, die op 9 december 2022 op 93-jarige leeftijd overleed, was Zeeuw, Brabander en Amsterdammer tegelijkertijd. Weliswaar had hij uiteindelijk in de hoofdstad zijn intellectuele thuis gevonden, maar de uitnodigende leegte van het Zeeuwse landschap en het bijzondere karakter van de Brabantse cultuur (die eigenlijk niet bestond), heeft hij nooit achter zich gelaten. Hij kruidde zijn eigen levensgeschiedenis tot een scherpzinnige geest die voortdurend in gesprek was met de tijdgeest. Liefst in goed gezelschap. Voor velen was hij – een bijna vaderlijke – bron van inspiratie.

Lees verder in het Biografisch Portaal Sociaal Werk, klik hier of op de afbeelding hieronder.

Vervolg op Het DOGMA aanbesteden verschijnt op 17 januari
Het heeft even geduurd, maar de publicatie van het vervolg op mijn eerdere LSA-essay Het DOGMA aanbesteden gaat er eindelijk komen. Niet als ouderwets boek, maar als digitale (pdf-)publicatie. Het essay begint bij waar Het DOGMA aanbesteden eindigde. Daar constateerde ik na een uitvoerige kritiek op de praktijk en gevolgen van het aanbesteden dat het uitwerken van een alternatief een nieuw essay zou vergen. Die handschoen heeft Movisie in 2022 opgepakt en mij gevraagd dat essy te schrijven. De publicatie van het resultaat: Ontsnappen aan aanbesteden. Buurten en wijken als vitale democratische arena’s verschijnt nu op 17 januari op de site van Movisie. Momenteel wordt nog gewerkt aan de opmaak, hieronder alvast de cover, waar nog wel een foto in gemonteerd zal worden.

Burgerinitiatieven tellen niet mee


Een eenzaam Haags probleem


Eind mei, na bijna drie maanden vluchtenlingenstroom vanuit Oekraine, was Anton Stapelkamp, burgemeester van het Achterhoekse Aalten, het spuugzat. In zijn gemeente hadden ambtenaren en bewoners zich samen het apezuur gewerkt om voor ruim honderd Oekraïners een plek te vinden bij particulieren. Sowieso was men in de Achterhoek meer dan gemiddeld in de weer met de opvang van Oekraïense vluchtelingen.
Alleen: deze collectieve gastvrijheid telde niet mee in de cijfers van het kabinet over de opvang in de zogeheten veiligheidsregio’s. Daarin werden alleen de door de overheid geregelde opvangplekken geteld en stond Aalten als ‘ongastvrij’ te boek. Tot grote woede dus van burgemeester Stapelkamp, die in Trouw zijn boosheid de vrije loop liet.
Wat hem en veel van zijn collega’s vooral stak was dat ze vooral Haagse brieven over de risico’s van mensenhandel en misbruik bij particuliere opvang toegestuurd kregen en nooit enig blijk van waardering voor hun inspanningen mochten ontvangen. Sterker, ook in materieel opzicht werd er voor particulieren nauwelijks iets geregeld, ze moesten het maar onderling met hun Oekraïners regelen.

Staatssecretaris Eric van den Burg toverde als reactie, daartoe gedwongen door Kamervragen, een typisch staaltje Haags Redeneren uit de hoge hoed. Zeker, hij waardeerde de inzet van burgers enorm, absoluut, maar meetellen, nee, dat kon echt niet: ‘Vanwege de vrijwilligheid kunnen gemeenten vanzelfsprekend niet sturen op het aantal opvangplekken bij gasthuishoudens.’ Let vooral op dat achteloze woord ‘vanzelfsprekend’.
Geerten Boogaard, hoogleraar decentrale overheden in Leiden, viel bijna van zijn stoel toen hij dit las. Hij haalde de geest van Thorbecke uit de fles om de regering de les te lezen. De grondlegger van ons staatbestel wilde immers ‘geen nationale bureaucratie die vroeg of laat tegenover een amorfe massa individuen komt te staan, maar gemeenschappen die onder publieke verantwoordelijkheid maatschappelijke initiatieven ontplooien.’
Natuurlijk, zegt Boogaard, kunnen gemeenten niet ambtshalve vluchtelingen inkwartieren bij vrijwilligers. Dat is ook totaal niet aan de orde: ‘Maar gemeenten die nog zinvol samenvallen met gemeenschappen kunnen maatschappelijke initiatieven dus juist wel stimuleren en faciliteren. Sterker nog: dat soort sturen op vrijwilligheid is het hele idee van die gemeenten. Niet in een vorm van beheersing, maar wel op basis van vertrouwen. In tijden waarin het draagvlak voor vluchtelingenopvang afbrokkelt, zou je verwachten dat het rijk juist ook inzet op particuliere opvang. Maar als burgemeester Stapelkamp de kosten in Aalten vergoed wil zien, moet hij eerst de opvangplekken omkatten naar officiële gemeentelijke plekken’ (Binnenlands Bestuur, 2 augustus 2022).

Dit is niet zomaar een incident. Het is het demasqué van een overheid die de teugels in handen wil houden, top-down, desnoods met aanwijsdwang en dienstbevelen. Het is exemplarisch voor het Nederlandse opvangbeleid , waarin de rijksoverheid keer op keer de inzet van gemeenten en van burgerinitiatieven bruuskeert. Bij de vorige vluchtelingencrisis in 2015 hebben nogal wat gemeentedienaren zich uit de naad gewerkt om officiële opvangvoorzieningen te creëren die vaak niet zijn gebruikt en zo gauw de stroom opdroogde weer werden opgedoekt. Dan moet je natuurlijk niet vreemd opkijken dat de gemeentelijke animo om nog een keer met omwonenden in gesprek te gaan over de komst van een opvangcentrum inmiddels tot een minimum is geslonken. En als alle particuliere vormen van opvang, bijvoorbeeld door kerkelijke gemeenschappen, slecht op een opgestoken duim kunnen rekenen maar op geen enkele manier materieel worden gestimuleerd, dan hoef je er niet verbaasd van te staan dat het opvangbeleid een eenzaam Haags probleem is geworden.
Het had allemaal best anders gekund. Maar dan had al veel eerder de creativiteit vanuit de samenleving aangesproken, gestimuleerd en gemobiliseerd moeten worden. Dan had al veel eerder de toestroom naar rato over gemeenten verdeeld kunnen worden, inclusief bijpassende geldbuidel. Links om of rechts om, via particulier opvang, in regionale samenwerking of het inkopen bij andere gemeenten, doe maar wat mogelijk is. Als die weg tien jaar geleden was ingeslagen dan zou de opvangvlag er nu heel anders bijgehangen hebben. Nu doet ruim 70% van de Nederlandse gemeenten niets, moet Van der Burg hen aantallen opleggen en probeert hij ze met ‘bonussen’ in beweging te krijgen. Het is te laat en te weinig. En we weten inmiddels via de stroom beelden uit Ter Apel wie de prijs daarvoor betalen. Die beelden zullen ons voorlopig niet bespaard blijven.

Deze column verscheen in het Tijdschrift voor sociale vraagstukken, nr. 4/2022.
Voorspoedig boekenvol 2023
Kies een periode: februari 2023
januari 2023
december 2022
november 2022
oktober 2022
september 2022
augustus 2022
juli 2022
juni 2022
mei 2022
april 2022
maart 2022
februari 2022
januari 2022
december 2021
november 2021
oktober 2021
september 2021
augustus 2021
juli 2021
juni 2021
mei 2021
april 2021
maart 2021
februari 2021
januari 2021
december 2020
november 2020
oktober 2020
september 2020
augustus 2020
juli 2020
juni 2020
mei 2020
april 2020
maart 2020
februari 2020
januari 2020
december 2019
november 2019
oktober 2019
september 2019
augustus 2019
juli 2019
juni 2019
mei 2019
april 2019
maart 2019
februari 2019
januari 2019
december 2018
november 2018
oktober 2018
september 2018
augustus 2018
juli 2018
juni 2018
mei 2018
april 2018
maart 2018
februari 2018
januari 2018
december 2017
november 2017
oktober 2017
september 2017
augustus 2017
juli 2017
juni 2017
mei 2017
april 2017
maart 2017
februari 2017
januari 2017
december 2016
november 2016
oktober 2016
september 2016
augustus 2016
juli 2016
juni 2016
mei 2016
april 2016
maart 2016
februari 2016
januari 2016
december 2015
november 2015
oktober 2015
september 2015
augustus 2015
juli 2015
juni 2015
mei 2015
april 2015
maart 2015
februari 2015
januari 2015
december 2014
november 2014
oktober 2014
september 2014
augustus 2014
juli 2014
juni 2014
mei 2014
april 2014
maart 2014
februari 2014
januari 2014
december 2013
november 2013
oktober 2013
september 2013
augustus 2013
juli 2013
juni 2013
mei 2013
april 2013
maart 2013
februari 2013
januari 2013
december 2012
november 2012
oktober 2012
september 2012
augustus 2012
juli 2012
juni 2012
mei 2012
april 2012
maart 2012
februari 2012
januari 2012
december 2011
november 2011
oktober 2011
september 2011
augustus 2011
juli 2011
juni 2011
mei 2011
april 2011
maart 2011
februari 2011
januari 2011
december 2010
november 2010
oktober 2010
september 2010
augustus 2010
juli 2010
juni 2010
mei 2010
april 2010
maart 2010
februari 2010
januari 2010
december 2009
november 2009
oktober 2009
september 2009
augustus 2009
juli 2009
juni 2009
mei 2009
april 2009
maart 2009
februari 2009
januari 2009
december 2008
november 2008
oktober 2008
september 2008
augustus 2008
juli 2008
juni 2008
mei 2008
april 2008
maart 2008
februari 2008
januari 2008
december 2007
november 2007
oktober 2007
september 2007
augustus 2007
juli 2007
juni 2007
mei 2007
april 2007
maart 2007
februari 2007
januari 2007
december 2006
november 2006
oktober 2006
september 2006
augustus 2006
juli 2006
juni 2006
mei 2006
april 2006
maart 2006
februari 2006
januari 2006
december 2005
november 2005
oktober 2005
september 2005
augustus 2005
juli 2005
juni 2005
mei 2005
april 2005
maart 2005
februari 2005
januari 2005
december 2004
november 2004
oktober 2004
september 2004
augustus 2004