JOS VAN DER LANS - WEBLOG / TWITTER

Via twitter (@josvanderlans, sinds oktober 2010) en onderstaand weblog (sinds augustus 2004) kunt u op hoogte blijven van artikelen en columns die ik schrijf, van gebeurtenissen waar ik bij ben geweest, van observaties die ik doe, van meningen die in mij opwellen, of van andere persoonlijke wetenswaardig-heden.

Het kan van alles wat zijn en het is ook sterk afhankelijk van hoe druk ik het heb.



.

Reacties worden enorm op prijs gesteld. Stuur een email naar: info©josvdlans.nl

weblog - maart 2016
Zegt het voort

19 april: lezing in De Eester

De afgelopen jaren heb ik overal in het land meer dan 200 lezingen gehouden. Maar nog nooit sprak ik in mijn eigen buurt. Dat is raar, want ik schrijf en praat over hoe mensen zelf regie nemen over hun leven, over hun leefomgeving en over hun buurt. En wat voor een wijk in een andere gemeente geldt, is natuurlijk ook relevant voor het OHG. Op uitnodiging van de Buurtcoöperatie OHG neem ik u op 19 april mee in een reis door de geschiedenis van de verzorgingsstaat die eindigt in ons eigen Oostelijk Havengebied. Wie is er eigenlijk verantwoordelijk voor onze buurt? En wat hebben we ervoor over?

Klik op de afbeelding om de flyer te downloaden.

Column Tijdschrift voor sociale vraagstukken


Halfbakken Haags


Vlak voor het Kerstreces besloot de Tweede Kamer geen nieuwe verkeersborden toe te laten die automobilisten waarschuwen dat zij een gemeente met een milieuzone naderen waar oude vervuilende dieselauto’s niet welkom zijn.
De VVD-motie die dit voornemen van de regering wilde dwarsbomen, werd ondersteund door een gelegenheidscoalitie van PVV, CDA en SP. Een kinderachtige actie. Het instellen van milieuzones is namelijk een van de weinige effectieve wapens van gemeenten om uitvoering te geven aan het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL), een met het rijk, provincies en gemeenten overeengekomen plan om te voldoen aan de Europese normen voor luchtkwaliteit. De overgrote meerderheid van de Tweede Kamer (inclusief VVD, CDA en SP) heeft met dit samenwerkingsprogramma ingestemd. Daar hadden vlak voor het kerstreces de anti-verkeersbord-partijen alleen even geen boodschap aan. Het lijkt een idiote vorm Haagse gekrakeel met veel backbenchers in de hoofdrol. Maar dit politieke incident staat voor een veel fundamentelere kwestie. In politiek Den Haag bestaat een flinterdunne, misschien zelfs louter opportunistische notie van wat het precies betekent dat Nederland een decentrale staat aan het worden is. Een samenleving waarin de macht verschuift naar gemeentelijke overheden, juist ook om zeggenschap en eigenaarschap van buurten, professionals en burgers mogelijk te maken. Het verkeersbord-pesterijtje laat zien dat men op het Binnenhof nauwelijks beseft wat de consequenties zijn van de beweging die men zelf op gang heeft gebracht.

Want ook de recente decentralisaties van het trio jeugd, zorg en participatie zijn gebaseerd op de gedachte dat gemeentelijke zeggenschap, meer ruimte voor professionals en eigenaarschap van burgers uiteindelijk tot betere dienstverlening moet leiden. Maar bij de uitvoering van met name de Participatiewet handelt de rijksoverheid toch vooral vanuit het idee dat gemeenten uitvoeringskantoren zijn die strikt moeten doen wat op het Haagse hoofdkantoor is bedacht. In plaats van los te laten en beleidsvrijheid te creëren, zitten de Haagse regelneven er bovenop. Daardoor worden veel sociale diensten nog steeds geregeerd door de angst dat afwijken van de regels leidt tot een afkeurende accountantsverklaring en daarmee tot boetes van het Rijk. Het gevolg is dat er op het terrein van werk en inkomen een cultuur is ontstaan waarbij door Den Haag voorgeschreven rechtmatigheid belangrijker is dan lokale doelmatigheid of efficiënt maatwerk, wat nu juist de bedoeling van de decentralisatie was.

Op het Binnenhof regeert nog onverminderd het oude geloof: we rule this country. De wijze waarop de vluchtelingenopvang wordt uitgerold is daar een sprekend bewijs van. Grootschalige beheersing is het enige beleidskader, meer smaken kent het ministerie van Justitie niet. Kleinschalig van onderop, een aanpak die meerdere burgemeesters bepleiten, past eenvoudig niet in het Haagse bevattingsvermogen. Dat geldt voor veel meer terreinen. Als we in dit land een polder bebouwen dan is het volkomen vanzelfsprekend dat we de daarbij passende fysieke infrastructuur aanleggen, maar als we zoiets als een participatiesamenleving willen bewerkstelligen dan laten we dat aan het toeval over. Wat is daar - behalve de wensgedachte – nu echt materieel (qua belastingfaciliteiten, voorzieningen, ondersteuning, garantieregelingen, noem maar op) voor nodig? Je hoort er niemand over op het Binnenhof. Wat de decentralisaties betekenen voor de werkwijze van landelijk georganiseerde overheidsdiensten en publieke organisaties zoals de UWV, de Belastingdienst, het Centraal Juridisch Incassobureau (CJIB) en zorgverzekeraars, is ook al zo’n onderwerp waarover het zwijgen heerst. Waarom vindt iedereen het volkomen logisch dat woningcorporaties prestatieafspraken maken met gemeenten, maar overweegt niemand in Den Haag om zorgverzekeraars dat ook te laten doen? Waarom mogen deze publiek gefinancierde partijen zich onttrekken aan elke vorm van lokale verantwoordelijkheid, terwijl ze wel spekkoper zijn als gemeenten de zorg goed organiseren? Waarom heeft niemand het daarover?

Er is, kortom, nog heel wat politiek denkwerk te verrichten om een decentrale staat optimaal te laten functioneren. Daar ligt ook de grootste opgave van de landelijke politiek. Zij moet een zo ruim mogelijk speelveld bepalen waarbinnen gemeenten optimaal worden toegerust om naar hartenlust het verschil te kunnen maken. Daar passen geen plaagstootjes met verkeersborden in. Dat is ook totaal wat anders dan eerst de omvang van de bezuinigingen vaststellen, vervolgens regelmatig de spelregels aanpassen en ten slotte Haagse politici bij voortduring de gelegenheid bieden om voor eigen electorale succesjes te gaan.

Gemeenten zouden zich hier ook veel nadrukkelijker tegen moeten verzetten, want in veel stadhuizen is een beetje gemeentelijke ongehoorzaamheid ver te zoeken. Improviseren, snellere besluitvorming, het overhevelen van mandaten naar generalisten in wijkteams, het vinden van creatieve maatwerkoplossingen – het stuit in gemeenteland regelmatig op een ambtelijke muur van terughoudendheid, en dat ligt zeker niet alleen aan het rijk. Wat dat betreft kunnen gemeenten een voorbeeld nemen aan de reacties van Utrecht en Rotterdam toen zij het nieuws van het weggestemde verkeersbord vernamen. Zij plaatsten bij hun gemeentegrenzen een wat groter zelf vervaardigd waarschuwingsbord en staken richting rijksoverheid - in diplomatieke bewoordingen, dat wel - hun middelvinger op. Een houding die navolging verdient.

Deze column verschijnt in maart in het Tijdschrift voor sociale vraagstukken, nr. 1, 2016.

Vrouwen gestresster dan mannen


PMB-seminar over gebiedsgericht werken


Op 30 november 2015 was mij de eer ten deel gevallen te mogen spreken in de cyclus van het Project Management Bureau in Amsterdam over gebiedsgericht werken. Omdat ik de maanden daarvoor actief betrokken was bij het toekennen van geld uit een pot van 100.000 euro aan bewonersinitiatieven in Amsterdam-Oost bood het een mooie gelegenheid om daar eens over te reflecteren. Het was een pilot, dus wat steekt de gemeente daar nu eigenlijk van op? Niet erg veel, valt te vrezen.
Van de lezingen in dit PMB-leerhuis is een boekje gemaakt en een site online gebracht. Daar staat ook mijn lezing, althans in een bewerking van Bob Duynstee. Klik hier om mijn verhaal te lezen. En hier voor het overzicht van alle bijdragen aan dit seminar.


Het videoverslag van de Proeftuin wijkzorg Amsterdam Oost, waarin bewoners (waaronder ikzelf) zelf besloten over het verdelen van € 100.000,- om initiatieven op het terrein van de informele zorg van de grond te tillen. Geweldig project, prachtig verantwoordingsverslag, gemaakt door Ron Lengdon.
Hieronder de groepsfoto van de bewonersinitiatieven en de bewonerscommissie.


Lees hier het evaluatierapportje van de commissie
Nabij is beter #19: Loyaliteitsconflict generalist


Verder lezen? Klik hier of op de afbeelding.
Knelpuntencoaches in Barendrecht en omgeving

Meer info.

Kies een periode: mei 2020
april 2020
maart 2020
februari 2020
januari 2020
december 2019
november 2019
oktober 2019
september 2019
augustus 2019
juli 2019
juni 2019
mei 2019
april 2019
maart 2019
februari 2019
januari 2019
december 2018
november 2018
oktober 2018
september 2018
augustus 2018
juli 2018
juni 2018
mei 2018
april 2018
maart 2018
februari 2018
januari 2018
december 2017
november 2017
oktober 2017
september 2017
augustus 2017
juli 2017
juni 2017
mei 2017
april 2017
maart 2017
februari 2017
januari 2017
december 2016
november 2016
oktober 2016
september 2016
augustus 2016
juli 2016
juni 2016
mei 2016
april 2016
maart 2016
februari 2016
januari 2016
december 2015
november 2015
oktober 2015
september 2015
augustus 2015
juli 2015
juni 2015
mei 2015
april 2015
maart 2015
februari 2015
januari 2015
december 2014
november 2014
oktober 2014
september 2014
augustus 2014
juli 2014
juni 2014
mei 2014
april 2014
maart 2014
februari 2014
januari 2014
december 2013
november 2013
oktober 2013
september 2013
augustus 2013
juli 2013
juni 2013
mei 2013
april 2013
maart 2013
februari 2013
januari 2013
december 2012
november 2012
oktober 2012
september 2012
augustus 2012
juli 2012
juni 2012
mei 2012
april 2012
maart 2012
februari 2012
januari 2012
december 2011
november 2011
oktober 2011
september 2011
augustus 2011
juli 2011
juni 2011
mei 2011
april 2011
maart 2011
februari 2011
januari 2011
december 2010
november 2010
oktober 2010
september 2010
augustus 2010
juli 2010
juni 2010
mei 2010
april 2010
maart 2010
februari 2010
januari 2010
december 2009
november 2009
oktober 2009
september 2009
augustus 2009
juli 2009
juni 2009
mei 2009
april 2009
maart 2009
februari 2009
januari 2009
december 2008
november 2008
oktober 2008
september 2008
augustus 2008
juli 2008
juni 2008
mei 2008
april 2008
maart 2008
februari 2008
januari 2008
december 2007
november 2007
oktober 2007
september 2007
augustus 2007
juli 2007
juni 2007
mei 2007
april 2007
maart 2007
februari 2007
januari 2007
december 2006
november 2006
oktober 2006
september 2006
augustus 2006
juli 2006
juni 2006
mei 2006
april 2006
maart 2006
februari 2006
januari 2006
december 2005
november 2005
oktober 2005
september 2005
augustus 2005
juli 2005
juni 2005
mei 2005
april 2005
maart 2005
februari 2005
januari 2005
december 2004
november 2004
oktober 2004
september 2004
augustus 2004