JOS VAN DER LANS - WEBLOG / TWITTER

Via twitter (@josvanderlans, sinds oktober 2010) en onderstaand weblog (sinds augustus 2004) kunt u op hoogte blijven van artikelen en columns die ik schrijf, van gebeurtenissen waar ik bij ben geweest, van observaties die ik doe, van meningen die in mij opwellen, of van andere persoonlijke wetenswaardig-heden.

Het kan van alles wat zijn en het is ook sterk afhankelijk van hoe druk ik het heb.



.

Reacties worden enorm op prijs gesteld. Stuur een email naar: info©josvdlans.nl

weblog - juli 2022
Buitenkunst 2022 - podcast


Eind juli heb ik op Buitenkunst het weekprogramma ’Audioblender’ gevolgd onder leiding van Misha Koole, radio- en podcastmaker ondermeer voor Radio 1/NPO. Het was een ontzettend leuke en leerzame week. ’KOEN & ELLEN trouwen elke 5 jaar’ is een minipodcast die ik tijdens deze week heb gemaakt.
Hoe links met kleine besluiten mee hielp aan de onttakeling van de volkshuisvesting


 
PIJNLIJK

In 1999 woedde er in Eerstekamerfractie van GroenLinks, waar ik toen lid van was, een heftige discussie. Op de agenda stond de Wet Bevordering Eigen Woningbezit, een initiatiefwet van de Tweede Kamerleden Duivesteijn (PvdA), Biesheuvel (CDA), Hofstra (VVD) en Van ’t Riet (D66). De Wet beoogde het eigenwoningbezit onder lagere inkomens te bevorderen. Adri Duivesteijn was de grote gangmaker van deze wet, die een uitwerking vormde van een plan dat hij in 1996 samen met collega-kamerlid Rick van der Ploeg had opgeschreven in de nota De koopwoning bereikbaar. Een sociale koopsector voor lagere inkomens. Daarin pleitten zij voor een alternatief voor de bestaande tegenstelling waarin bij huur alles ’collectief’ is en bij koop alles ’Individueel’, waarbij ‘de voordelen van beide systemen kunnen worden gecombineerd ten behoeve van de oprichting van een derde weg: een sociale koopsector, met een structuur die kopers kan ondersteunen’. In die structuur voorzag de Wet Bevordering Eigen Woningbezit door gunstige financiële voorwaarden te creëren waarmee huurders hun sociale huurwoning van woningcorporaties zouden kunnen overnemen.

Niet aan beginnen, meende een deel van de GroenLinks-fractie, dan is het hek van de dam. De Wet tast het fundament van de Nederlandse volkshuisvesting aan, namelijk de collectieve verantwoordelijkheid voor goede en betaalbare woningen. Dat is collectieve rijkdom, die moet je niet privatiseren door er individueel bezit van te maken. Met deze wet begeven we ons op een hellend vlak.
Ja, ja, zei de meerderheid van de fractie, waar ik toebehoorde, jullie houden mensen arm. Jullie veroordelen ze tot een huurdersreservaat en sluiten voor hen de weg af tot vermogensvorming door middel van woningbezit. Ze betalen hun leven lang huur, maar worden er niets rijker van. Deze Wet biedt mensen met weinig geld perspectief om aan de status van onvermogenden te ontsnappen. Het is een emancipatiewet.
Uiteindelijk werd de Wet op 16 december 1999 met ruime meerderheid aangenomen. Twee leden van de achtkoppige GroenLinks-fractie, de SP, ChristenUnie en SGP stemden tegen.
Ten overvloede: ik stemde voor.

Ik moest aan dit heftige debat denken tijdens het lezen van het geweldige boek van Coby Hochstenbach: Uitgewoond. Waarom het hoog tijd is voor een nieuwe woonpolitiek. Daarin analyseert deze Amsterdamse stadsgeograaf nauwgezet wat er de afgelopen decennia in het volkshuisvestingsbeleid mis is gegaan, met de huidige wooncrisis als gevolg. In ruim dertig jaar tijd is de sociale huursector ineengeschrompeld van fiere sector tot het souterrain van de woningmarkt, is de toegang tot sociale woningen teruggedrongen door inkomensgrenzen, zijn huurders inmiddels vele malen duurder uit dan kopers, zijn er zo’n 200.000 huurwoningen verkocht, de wachtlijsten gigantisch, zijn beleggers spekkopers, vergroten rijke ouders de ongelijkheid en zijn mensen met lage inkomens (en zonder rijke ouders) structureel de pineut.

Coby Hochstenbach aarzelt niet om hiervan een hoofdschuldige aan te wijzen: de VVD, met als absolute boosdoener Stef Blok als minister van wonen. Maar hij verwijt het de liberalen niet echt: ze hebben alleen consequent de daad bij het woord gevoegd. Ze waren tegen een sterke huursector, voor meer markt, voor eigen woningbezit. Voilà, dat is dus goed gelukt.
Zijn kritiek op links daarentegen is spijkerhard. Politiek links, de SP uitgezonderd, heeft zich niet echt verweerd tegen de systematische politieke marginalisering van de sociale sector. Sterker: ze is stukje voor stukje in het nieuwe discours meegegaan, waar ze hun best deden om de scherpe kantjes van het VVD-beleid af te halen. Waar links de talloze privileges van kopers had moeten aanvechten, zijn ze gaan meebewegen.
De Wet Bevordering Eigen Woningbezit, die een derde weg naar een sociale koopsector wilde openen, is daar een voorbeeld van. De wet was goed bedoeld, maar werd een grote mislukking. Voor lagere inkomens was kopen toch te duur; er werd geen begin gemaakt met een sociale koopsector; woningcorporaties verkochten woningen liever niet goedkoop aan zittende huurders, maar bij voorkeur voor de volle mep aan de hoogste bieders. Niks geen emancipatiewet dus. Eerder een glijmiddel voor het hellend vlak waar de volkshuisvesting op was beland. In 2010, ongeveer gelijktijdig met het opdoeken van het Ministerie van volkshuisvesting, een lang gekoesterde VVD-wens, werd de wet ingetrokken.

Wat Coby Hochenbach in Uitgewoond duidelijk maakt is dat ik en mijn linkse geestverwanten in een hele reeks kleine besluiten in de volkshuisvesting vrij baan hebben gegeven aan private verrijking ten koste van publieke verarming. Precies wat mijn tegenstemmende fractiegenoten ons in 1999 voorhielden. We waren gewaarschuwd, maar luisterden liever naar de tijdgeest.
Pijnlijk.

Huurpeil, nr. 2, 2022. Huurpeil is het kwartaalmagazine van de Woonbond.
Kies een periode: augustus 2022
juli 2022
juni 2022
mei 2022
april 2022
maart 2022
februari 2022
januari 2022
december 2021
november 2021
oktober 2021
september 2021
augustus 2021
juli 2021
juni 2021
mei 2021
april 2021
maart 2021
februari 2021
januari 2021
december 2020
november 2020
oktober 2020
september 2020
augustus 2020
juli 2020
juni 2020
mei 2020
april 2020
maart 2020
februari 2020
januari 2020
december 2019
november 2019
oktober 2019
september 2019
augustus 2019
juli 2019
juni 2019
mei 2019
april 2019
maart 2019
februari 2019
januari 2019
december 2018
november 2018
oktober 2018
september 2018
augustus 2018
juli 2018
juni 2018
mei 2018
april 2018
maart 2018
februari 2018
januari 2018
december 2017
november 2017
oktober 2017
september 2017
augustus 2017
juli 2017
juni 2017
mei 2017
april 2017
maart 2017
februari 2017
januari 2017
december 2016
november 2016
oktober 2016
september 2016
augustus 2016
juli 2016
juni 2016
mei 2016
april 2016
maart 2016
februari 2016
januari 2016
december 2015
november 2015
oktober 2015
september 2015
augustus 2015
juli 2015
juni 2015
mei 2015
april 2015
maart 2015
februari 2015
januari 2015
december 2014
november 2014
oktober 2014
september 2014
augustus 2014
juli 2014
juni 2014
mei 2014
april 2014
maart 2014
februari 2014
januari 2014
december 2013
november 2013
oktober 2013
september 2013
augustus 2013
juli 2013
juni 2013
mei 2013
april 2013
maart 2013
februari 2013
januari 2013
december 2012
november 2012
oktober 2012
september 2012
augustus 2012
juli 2012
juni 2012
mei 2012
april 2012
maart 2012
februari 2012
januari 2012
december 2011
november 2011
oktober 2011
september 2011
augustus 2011
juli 2011
juni 2011
mei 2011
april 2011
maart 2011
februari 2011
januari 2011
december 2010
november 2010
oktober 2010
september 2010
augustus 2010
juli 2010
juni 2010
mei 2010
april 2010
maart 2010
februari 2010
januari 2010
december 2009
november 2009
oktober 2009
september 2009
augustus 2009
juli 2009
juni 2009
mei 2009
april 2009
maart 2009
februari 2009
januari 2009
december 2008
november 2008
oktober 2008
september 2008
augustus 2008
juli 2008
juni 2008
mei 2008
april 2008
maart 2008
februari 2008
januari 2008
december 2007
november 2007
oktober 2007
september 2007
augustus 2007
juli 2007
juni 2007
mei 2007
april 2007
maart 2007
februari 2007
januari 2007
december 2006
november 2006
oktober 2006
september 2006
augustus 2006
juli 2006
juni 2006
mei 2006
april 2006
maart 2006
februari 2006
januari 2006
december 2005
november 2005
oktober 2005
september 2005
augustus 2005
juli 2005
juni 2005
mei 2005
april 2005
maart 2005
februari 2005
januari 2005
december 2004
november 2004
oktober 2004
september 2004
augustus 2004